پرکن پمپ دنده ای و سروو چیست؟
پرکن پمپ دنده ای و سروو یک ماشین پرکننده تماماتوماتیک است که از پمپهای دنده ای ساخته شده از فولاد ضدزنگ ۳۱۶ (SS316) و موتورهای سروو با قابلیت تنظیم سرعت متغیر استفاده میکند. بدنه دستگاه از فولاد ضدزنگ ۳۰۴ (SS304) تشکیل شده و شامل مخزن ذخیره سازی (معمولا 150 تا 350 لیتری)، نوار نقاله قابل تنظیم، سنسورهای ایمنی و پنل کنترل HMI (Human-Machine Interface) است.
مدلهای مختلف این دستگاه، مانند مدلهای تک سر یا چند سر (۴، ۶ یا ۸ سر)، برای پر کردن بطریها، شیشهها و قوطیها مناسب هستند. برای مثال، مدلهای خطی سروو-درایون میتوانند حجمهای پرکن از 200 سیسی تا 20 لیتر را مدیریت کنند. این دستگاهها اغلب با گزینههای اضافی مانند سیستم شستشوی CIP (Clean-In-Place)، نازلهای ضدکف و ادغام با ماشینهای درببندی و برچسبزنی عرضه میشوند. به طور کلی در پرکنهای پمپ دنده ای و سروو از دو مدل نازل استفاده میشود که عبارتند از:
- جت سنتر که پس از پایین آمدن نازل به روی بطری، از قسمت بالا، شروع به پر کردن بطریهای میکنند. این سیستم برای محصولات غلیظ یا بدون خاصیت کف کنندگی مناسب است.
- برای محصولاتی که دارای خاصیت کف کنندگی هستند یا غلظت آنها به گونهای است که احتمال کف کردن وجود دارد، نازلهای bottom up fill مناسبتر هستند. دقت داشته باشید که سایز نازل با توجه به دهانه بطری متفاوت است که در این نوع نازل، اهمیت خاصی دارد.
اصل کار پرکن پمپ دنده ای و سروو
اصل کار این دستگاه بر پایه جابجایی مثبت (Positive Displacement) پمپ دنده ای استوار است. در پمپ دنده ای، دو چرخدنده درهمتنیده با چرخش خود، مایع را از ورودی جذب کرده و با جابجایی حجم ثابت به خروجی منتقل میکنند. موتور سروو سرعت و زمان چرخش را به طور دقیق کنترل میکند که این امر دقت پرکن را به ±۰.۵ درصد میرساند. فرآیند کار این مدل پرکن مایعات به شرح زیر است:
- ظروف توسط نوار نقاله به زیر نازلها منتقل میشوند.
- سنسورهای بدون بطری / بدون پرکن (No Bottle/No Fill) موقعیت را تشخیص میدهند.
- نازلهای bottom up fill از پایین بطری شروع به پر کردن کرده و به تدریج به سمت بالا حرکت میکنند تا کفکاری کاهش یابد.
- حجم پرکن از طریق HMI بدون تنظیم مکانیکی تغییر میکند.
- سیستم PLC (Programmable Logic Controller) عملیات را نظارت و تنظیم میکند. این مکانیسم سروو همچنین ارتفاع نازل را تنظیم کرده و انرژی مصرفی را کاهش میدهد.
نکته مهم: با توجه به اینکه سیستم PLC و سروو موتور قابلیت کنترل پذیری بسیار بالایی دارند، در سیستم پمپ دنده ای و سروو امکان کنترل میزان و سرعت تزریق، به ویژه برای محصولات کف کننده وجود دارد.
ویژگیهای کلیدی پرکن پمپ دنده ای و سروو
- موتور سروو و پمپ دنده ای: سرعت متغیر با قابلیت رمپینگ (Ramping) برای کنترل دقیق
- ساختار بهداشتی: تمام قطعات تماسی از SS316 و مواد FDA-approved؛ سیستم شستشوی آسان
- کنترل هوشمند: HMI لمسی با دستورالعملهای قابل برنامهریزی، سنسورهای پشتیبان بطری و اورلود
- گزینههای اضافی: نازلهای پنوماتیک، مخزن نیتروژن فلاشینگ و ادغام با خط تولید
- ایمنی: دربهای SS، سنسورهای اضطراری و حفاظت از اضافه بار. این ویژگیها دستگاه را برای محیطهای خطرناک، قابل اشتعال یا خورنده مناسب میسازد.
مزایای پرکن پمپ دنده ای و سروو
- دقت بالا: پرکن volumetric با دقت ±۰.۵% تا ±۱%، کاهش ضایعات و افزایش کارایی
- انعطافپذیری: مناسب برای ویسکوزیتههای متنوع (از رقیق تا غلیظ) و حجمهای نامحدود بدون تغییر پمپ
- صرفهجویی انرژی: مکانیسم سروو و غوطهوری نازل، بار ماشین را کاهش داده و مصرف را بهینه میکند.
- نگهداری آسان: پمپهای قابل جداسازی برای تمیزکاری سریع؛ سازگاری با CIP
- ارزش خرید بالا: مناسب برای تولید کوچک تا بزرگ با کاهش نیروی انسانی و خطاهای انسانی. در مقایسه با پمپهای پیستونی، پمپ دنده ای جریان مداومتری بدون پالس ارائه میدهد.
کاربردهای پرکن پمپ دنده ای و سروو
این دستگاهها برای پر کردن مایعات با ویسکوزیتههای متفاوت، مانند مایعات رقیق و کف دار یا خمیرها و مواد غلیظ و چسبناک، طراحی شدهاند. این ماشینآلات در صنایع آرایشی، بهداشتی، غذایی، دارویی، شیمیایی و کشاورزی کاربرد گستردهای دارند و با استانداردهای GMP (Good Manufacturing Practice) سازگار هستند. این دستگاهها معمولا به صورت خطی (Linear) عمل میکنند و میتوانند تا ۱۲ سر پرکن همزمان داشته باشند که سرعت تولید را به طور قابل توجهی افزایش میدهد.
کاربردهای پرکن پمپ دنده ای و سروو عبارتند از:
- آرایشی و بهداشتی: لوسیون، کرم، شامپو، ژل، سرم و روغن مو
- غذایی و نوشیدنی: عسل، روغنهای خوراکی (مانند روغن خردل، سویا، نارگیل)، آبمیوه و سس
- دارویی و شیمیایی: الکل، ضدعفونیکننده، اسانسها، شربتها و تعلیقها
- کشاورزی: آفتکشها، علفکشها (مانند گلیفوسیت، نیم اکسید کلراید) و بیوپستیسایدها
- خانگی و تمیزکننده: صابون مایع، پاککننده کف، فنیل و ژل ظرفشویی. مناسب برای بطریهای پلاستیکی، شیشهای، HDPE و جریکانها با قطر ۳۰ تا ۱۰۰ میلیمتر
مشخصات فنی پرکن دنده ای و سروو
مشخصات فنی پرکن پمپ دنده ای و سروو بسته به مدل متفاوت است، اما به طور کلی میتوان مشخصات زیر را برای آن در نظر گرفت:
- حجم پرکن: ۵ میلیلیتر تا نامحدود (تا ۵ گالن در برخی مدلها)
- سرعت تولید: متغیر با توجه به نوع نازلها، نوع بطری و حجم (عموما از حداقل 500 تا 700 بطری یک لیتری در ساعت و حداقل 80 تا 120 گالن 20 لیتری در ساعت برای 4 نازله شروع شده و با افزایش تعداد سریها یا تغییر نوع گالن و غلظت مایع پرکننده، قابل افزایش است.)
- دقت پرکن: ±۰.۵% تا ±۱%
- مخزن: ۲۵ تا ۴۰ لیتر (قابل اتصال به تانک خارجی)
- قدرت الکتریکی: ۲۲۰/۴۴۰ ولت، ۵۰ هرتز، تک/سه فاز؛ مصرف ۳.۵ تا ۹ اسب بخار
- فشار هوا: ۰.۴ تا ۰.۶ مگاپاسکال (۹۰ PSI)
- تغییر قطعات: فقط نازل و شیلنگ برای ورودی/خروجی


